Sau hàng loạt vụ người Trung Quốc sang Việt Nam làm hướng dẫn viên du lịch chui, nói sai lịch sử Việt Nam, thì nay khách du lịch Trung Quốc tới Việt Nam “đông chưa từng có” trong bối cảnh có ý kiến cho rằng Bắc Kinh có thể sử dụng lợi thế này làm “lá bài”, “công cụ chính trị”, để “gây sức ép” đối với Việt Nam.

Du khách tới Việt Nam từ quốc gia láng giềng phương Bắc năm ngoái đạt con số kỷ lục là gần 2,7 triệu người, đứng đầu số khách du lịch quốc tế tới Việt Nam năm ngoái, theo Tổng cục Thống kê Việt Nam. Con số trên chiếm khoảng 30% trong tổng số hơn 10 triệu du khách nước ngoài tới Việt Nam trong năm ngoái.

Du khách Trung Quốc rất đông và nhốn nháo tại sân bay Cam Ranh, Nha Trang

Ông Nguyễn Bình, một doanh nhân Việt thường xuyên đi lại bằng máy bay chó biết “tôi thường đi lại giữa Hà Nội và TP.HCM, rất nhiều trên chuyến bay có tới gần một nửa lượng hành khách nói tiếng Trung Quốc rất lớn, họ thường đi theo đám đông cả gia đình, già trẻ gái trai có cả”.

Xue Chun Zhe xuyên tạc lịch sử Việt Nam khi dẫn đoàn khách Trung Quốc tham quan chùa Linh Ứng.

Chị Hà Lê, một nhân viên tiếp thị tại một nhà hàng nhiều du khách Trung Quốc hay lui tới ở Nha Trang, cho biết rằng theo quan sát của chị, khách du lịch Trung Quốc áp đảo các du khách từ những nước khác.

Chị ví von rằng “nếu cùng người nhà đi lên một cái đảo [ở Nha Trang], người nhà mà bị lạc thì không thể tìm thấy vì nó quá đông [du khách Trung Quốc]”.

Chị nói thêm: “Khách Trung Quốc mà, họ đi đến nước nào cũng thế, đi đến địa phương nào cũng thế, đều không nhận được sự chào đón của người dân. Cái cách hành xử, ăn uống thì nói chung không có ai chấp nhận được, nhưng mà chẳng qua nó đang mang tiền đến cho mình và mình là người kinh doanh. Ở đây, lúc trước Trung Quốc nó không có tới thì lượng khách Nga, đại khái là khách nước ngoài, thì họ cư xử văn minh hơn một chút”.

Vị khách (khoanh vàng) là người có hành vi đốt tờ tiền Việt có mệnh giá 200.000 đồng. Ảnh: Võ Văn Trung

Ông Vũ Nam, Phó Vụ trưởng Vụ Thị trường Du lịch thuộc Tổng Cục Du lịch Việt Nam, cho biết rằng một trong các nguyên nhân khiến du khách Trung Quốc tới Việt Nam nhiều đó là “quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc đã có nhiều chuyển biến rất là tốt đẹp trong năm vừa qua”.

Một hướng dẫn viên du lịch Trung Quốc sử dụng đồng nhân dân tệ để mua hàng hóa.

Hiệp hội Du lịch TP HCM năm ngoái đã đề xuất “việc có thể sẽ áp dụng hình thức xử phạt thật nặng với những du khách Trung Quốc có hành vi ngạo mạn, không tôn trọng phong tục tập quán, lịch sử văn hóa Việt Nam”, sau khi xảy ra tình trạng khách du lịch từ nước láng giềng “đốt tiền Việt” tại Đà Nẵng hay hành hung nhân viên hàng không Việt Nam.

Với 6 triệu người đi du lịch ở nước ngoài nhân dịp nghỉ Tết từ ngày 27/01/2017 =, du khách Trung Quốc quả là một nguồn thu nhập đáng kể của  ngành du lịch các nước khác ở châu Á. Bắc Kinh biết rõ điều đó, và không ngần ngại dùng du khách Trung Quốc làm công cụ gây sức ép trên các chính phủ dám làm phật ý họ. Hàn Quốc và Đài Loan đang là nạn nhân của chính sách “ngoại giao du lịch” này.

Trường hợp Đài Loan là lộ liễu nhất. Theo hãng tin Anh Reuters, lượng du khách đến từ Hoa Lục đã giảm mạnh với tỷ lệ 36% kể từ khi tổng thống Thái Anh Văn nhậm chức vào tháng Năm 2016. Trung Quốc luôn tố cáo nữ tổng thống Đài Loan là muốn giành độc lập cho hải đảo mà Bắc Kinh cho là lãnh thổ Trung Quốc.

Đối với các hãng du lịch Đài Loan, ý đồ gây sức ép của Bắc Kinh đã rõ như ban ngày. Chủ nhân một hãng du lịch Đài Loan đại diện cho một lobby vận động hành lang để tổng thống Thái Anh Văn cải thiện quan hệ với Trung Quốc đã thừa nhận với hãng Reuters : “Trung Quốc sử dụng du khách của họ như một vũ khí ngoại giao… Hiện có rất nhiều lo ngại rằng ngành công nghiệp du lịch Đài Loan sẽ không sống được nếu tình hình tiếp tục như thế này”.

Người của đoàn khách Trung Quốc thanh toán bằng tiền nhân dân tệ. Ảnh: Võ Văn Trung

Đài Loan không phải là nạn nhân duy nhất hiện nay của chính sách dùng du khách làm vũ khí ngoại giao của Trung Quốc. Ngành du lịch Hàn Quốc đã trở thành đối tượng bị Bắc Kinh tấn công từ khi Seoul đồng ý cho Mỹ triển khai hệ thống lá chắn chống tên lửa THAAD trên lãnh thổ của mình.

Một quan chức chính phủ Hàn Quốc – xin giấu tên – cho biết là các hãng du lịch Trung Quốc và Hàn Quốc đã tiết lộ với ông rằng Cục Du Lịch Quốc Gia Trung Quốc đã chỉ thị cho các công ty du lịch Trung Quốc cắt giảm các tour du lịch đến Hàn Quốc theo tỷ lệ tối thiểu là 20% từ tháng 11/2016 cho đến tháng 02/2017.

Theo quan chức này, Hàn Quốc đã mất đi hàng ngàn du khách tiềm năng sau khi Bắc Kinh bác bỏ tám đơn xin tăng chuyến bay charter giữa hai nước trong tháng Giêng và tháng Hai. Phía Trung Quốc giải thích rằng những biện pháp hạn chế các chuyên bay charter chỉ nhằm giảm bớt số lượng chuyến bay giá rẻ chất lượng thấp, vốn đã quá nhiều.

Dĩ nhiên là chính quyền Trung Quốc không đời nào thú nhận là họ đã tìm cách hạn chế khách du lịch đến Hàn Quốc hoặc Đài Loan để bày tỏ thái độ không hài lòng với đường lối của các chính phủ sở tại, mà cho rằng chính du khách Trung Quốc đã tránh đến hai nước đó.

Thế nhưng dụng tâm lợi dụng du khách để phục vụ ý đồ chính trị của Bắc Kinh đã lộ rõ ra ánh sáng khi xem xét hai ví dụ ngược lại là Philippines và Malaysia, với lượng du khách Trung Quốc tăng vọt trong thời gian gần đây. Cả hai nước này đều đã công khai thể hiện ý muốn xích lại gần Trung Quốc, với hai chuyến thăm cấp Nhà Nước của tổng thống Philippines Rodrigo Duterte và thủ tướng Malaysia Najib Razak qua Trung Quốc vào cuối năm ngoái.

Đường lối của hai lãnh đạo này dĩ nhiên đã làm cho Bắc Kinh hết sức hài lòng, và hệ quả là lượng du khách Trung Quốc đổ vào hai nước này lập tức tăng vọt, nhờ một loạt biện pháp hành chánh như hủy bỏ cảnh báo du lịch, nới lỏng quy định cấp visa. Du khách Trung Quốc đến Malaysia đã tăng 83% trong giai đoạn từ tháng Ba đến tháng Mười Hai năm 2016, trong lúc lượng khách Trung Quốc du lịch Philippines cũng tăng 40% trong 10 tháng đầu năm 2016.

Ảnh minh họa : Du khách Trung Quốc đợi đi du thuyền ở Bangkok. Ảnh 11/01/2017.

Ông Daniel Meesak, một chuyên gia về du lịch Trung Quốc hiện làm việc ở Đài Loan, nói rằng, do ngành du lịch đóng vai trò lớn ở nhiều nước đang phát triển như Việt Nam, nên nếu Bắc Kinh ngưng số du khách này tới một nước nào đó thì nó sẽ gây ra nhiều xáo trộn. Ông nói thêm: “Trung Quốc hiện là thị trường du khách lớn nhất thế giới nên dĩ nhiên họ sẽ dùng lợi thế này để làm công cụ chính trị trong quan hệ với các nước láng giềng”.

Khi được hỏi rằng liệu ngành du lịch trong nước sẽ chịu tác động ra sao nếu quan hệ giữa hai nước xấu đi, dẫn tới việc Trung Quốc kêu gọi người dân nước này rút khỏi Việt Nam, hay ra khuyến cáo không tới nước này du lịch như từng làm sau các biến cố quanh giàn khoan dầu Hải Dương 981 xảy ra năm 2014, ông Nam nói:

“Tôi nghĩ rằng cũng không ảnh hưởng lớn. Tất nhiên là, khi một thị trường nào đó sụt giảm, không chỉ Trung Quốc mà Hàn Quốc, Nhật Bản mà cả Tây Âu, khi mà có sự sụt giảm, hoặc vì lý do nào đó về bệnh dịch gây ra sự sụt giảm, nó có ảnh hưởng tới sự phát triển chung của du lịch Việt Nam. Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng một thị trường không thể ảnh hưởng nhiều. Chúng tôi luôn có các giải pháp cân bằng [thị trường]”.

Theo chuyên gia Meesak, một số nước ở châu Á như Đài Loan đã bắt đầu đa dạng hóa ngành du lịch, thay vì để cho du khách Trung Quốc thống lĩnh thị trường, nhằm tránh những hệ quả không hay trong những tình huống xấu.

Ông Frederick Burke từ tập đoàn luật đa quốc gia Baker & McKenzie ở TP HCM nói rằng Bắc Kinh dường như vẫn chưa có dấu hiệu cho thấy nước này đẩy mạnh du lịch tới Việt Nam nhằm mưu tìm lợi thế chiến lược về mặt chính trị.

Ông nói thêm rằng Trung Quốc từng được biết đã sử dụng luồng du khách ra nước ngoài làm công cụ chính trị. “Nhưng chính phủ Việt Nam hiểu rằng nguy cơ như vậy chỉ là một phần nhỏ trong mối quan hệ kinh tế với Trung Quốc cũng như các quyền lợi chính trị và ngoại giao lớn hơn”, ông Burke nói.

Bình Hưng

Xem nhiều nhất

    Tin mới
      Blue stat